Od 1. januara 2026. godine žene u Srbiji stiču pravo na starosnu penziju sa 64 godine života i najmanje 15 godina staža. Za muškarce ostaje 65 godina i minimum 15 godina staža. Granice će se postepeno izjednačiti do 2032. godine. Pravo na penziju bez obzira na godine i dalje imaju oni sa 45 godina staža. Prevremena penzija moguća je sa 60 godina života i 40 godina staža, uz trajno umanjenje od 0,34% mesečno do pune starosne granice, maksimalno 20,4%. Zaposleni sa beneficiranim radnim stažom imaju pravo na raniji odlazak u penziju.
U regionu, starosne granice za odlazak penziju su slične: u Hrvatskoj muškarci idu u penziju sa 65, a ženama se granica postepeno povećava do 2030. kada će se izjadnačiti sa muškarcima. U Sloveniji granica je 65 godina, uz opciju prevremenog penzionisanja. U Crnoj Gori muškarci se penzionišu sa 65, a žene sa 62 godine i devet meseci, sa postepenim povećanjem do 64 godine i devet meseci. Slični uslovi su u Bosni i Hercegovini. U Severnoj Makedoniji žene stiču pravo na penziju sa 62, a muškarci sa 64 godine, uz 15 godina staža.
U zapadnoevropskim zemljama starosne granice za penziju su različite i uglavnom više. U Holandiji starosna granica iznosi 66,6 godina, Irskoj 66, Portugalu 65,6 , Nemačkoj 65,8 s tim da se postepeno dostiže 67 godina do 2031. Granicu za odlazak u penziju do 65 godine imaju Austrija, Poljska, Rumunija, Mađarska, Belgija, Italija, Španija, Švajcarska, Kipar. Francuska je podigla granicu sa 62 na 64 godina, dok u Velikoj Britaniji i muškarci i žene odlaze u penziju sa 66 godina. Danska, Norveška i Island, imaju najvišu starosnu granicu za penziju koja iznosi 67 godina za oba pola. Švedska je primer veoma fleksibilnog sistema, gde građani sami biraju trenutak odlaska u penziju, a visina primanja zavisi od dužine radnog veka i uplaćenih doprinosa. Sličnim putem ide i susedna Mađarska, gde je granica za žene i muškarce izjednačena na 65 godina, s tim da mogu nastaviti da rade i istovremeno primaju penziju.
Trendovi pokazuju da će više od polovine evropskih zemalja nastaviti da povećava starosnu granicu u skladu sa produženjem životnog veka, što znači da će granice penzionisanja biti više nego danas. Do 2060. godine, Danska će imati najvišu granicu za odlazak u penziji koja će se povećati na 74 godina. Slede Italija i Estonija sa 71, Holandija, Švedska i Kipar sa 70, Finska i Slovačka će dostići 69 godina, Portugal sa 68. Nasuprot tome, U Rusiji granica za starosnu penziju je i dalje niža nego u većini Evrope – 61,5 godina za muškarce i 56,5 za žene, uz minimalan staž od 13 godina, uz mogućnost prevremene penzije. Turska je među zemljama sa najnižim starosnim pragom za odlazak u penziju, 52 godine za muškarce i 49 za žene. Većina evropskih zemalja izjednačiće starosnu granicu za muškarce i žene, dok će se razlike zadržati samo u Poljskoj, Mađarskoj, Rumuniji i Turskoj.
Ovi primeri pokazuju različite pristupe starosnoj granici ali ih povezuje jedan zajednički izazov – demografske promene i starenje stanovništva. Sve veći broj starijih ljudi i smanjenje broja radno aktivnih stanovnika stvara pritisak na penzione fondove, pa mnoge zemlje postepeno podižu starosnu granicu ili uvode fleksibilne modele kako bi sistemi bili održivi.
U Srbiji 1.660.055 ljudi prima penziju. Najbrojniji su penzioneri iz kategorije zaposlenih, sa prosečnom penzijom od 53.516 dinara. Starosna penzija iznosi oko 58.000, dok su invalidske i porodične niže – 47.668 i 42.813 dinara. Od ukupnog broja penzionera, 7,3% su iz kategorije samostalne delatnosti i njihova penzija je u proseku 46.675 dinara. U novembru prošle godine, najniža penzija iz kategorije zaposlenih i samozaposlenih iznosila 27.711 din.
Poljoprivredni penzioneri koji čine 7,5% ukupne penzionerske populacije (124.303 osoba) primaju najnižu prosečnu penziju, koja je u novembru prošle godine iznosila 21.786 dinarašto ih čini socijalno i ekonomski ugroženima.Prosečna porodična penzija u ovoj grupi iznosila je 16.483 dinara i primalo ju je 16.466 korisnika. 240.405 penzionera u Srbiji prima najniže penzije, a 209.878 prima manje od iznosa najniže penzije. Penzije ispod 15.000 dinara prima 21.895 osoba, dok 58.145 penzionera prima manje od 10.000 dinaramesečno.
Nakon decembarskog povećanja od 12,2% prosečna penzija iznosi oko 57.000 dinara (488 evra), što pokriva tek oko polovinu prosečne potrošačke korpe. Skoro 60% penzionera prima manje od prosečne penzije, što znači da veliki broj ne može da priušti ni najosnovnije životne potrebe. Jedan od četvoro penzionera živi u riziku od siromaštva, te su mnogi prinuđeni da nastave da rade i nakon penzionisanja ili se oslanjaju na pomoć porodice kako bi pokrili osnovne životne troškove. Iako Srbija formalno prati evropski trend postepenog povećanja starosne granice za odlazak u penziju, kvalitet života, dostupnost zdravstvene zaštite i visina penzija značajno zaostaju za razvijenim evropskim zemljama. Kao rezultat toga, mnogi penzioneri u Srbiji relativno kratko koriste svoja primanja i suočavaju se sa ozbiljnim finansijskim poteškoćama, čineći da starost provedu u nesigurnosti i bez dostojanstva.